Założenie własnej działalności to wielki krok – gratulacje! Ale zanim otworzysz szampana, czeka Cię jedno z najtrudniejszych pytań: jaką formę opodatkowania wybrać, żeby spać spokojnie i nie oddawać fiskusowi więcej, niż trzeba? Podatek liniowy, skala podatkowa czy ryczałt – co będzie dla Ciebie najlepsze? Spokojnie, przeprowadzę Cię przez ten gąszcz przepisów i podpowiem, jak wybrać opcję, która pozwoli Ci zatrzymać więcej w kieszeni. A przy okazji – zrobię to tak, żeby nie bolało!
Spis treści
1. Jaką formę opodatkowania wybrać jako psycholog?
2. Trzy formy opodatkowania dla psychologa – plusy i minusy
3. Która forma opodatkowania jest najtańsza?
4. Podsumowanie – jak nie przepłacić?
1. Jaką formę opodatkowania wybrać jako psycholog?
Prowadzisz gabinet psychologiczny albo psychoterapeutyczny? A może dopiero myślisz o założeniu działalności? Świetnie! Ale zanim skupisz się na pomaganiu innym, musisz najpierw zadbać o siebie – a dokładniej o swój portfel.
Wybór formy opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji, jaką podejmiesz jako przedsiębiorca. I uwierz mi – warto poświęcić jej chwilę, bo różnice w kosztach mogą być naprawdę spore. Zobaczmy, jakie masz opcje.
2. Trzy formy opodatkowania dla psychologa – plusy i minusy
1. Podatek liniowy (19%)
Plusy: Stała stawka podatku – niezależnie od dochodu. Brak progów podatkowych. Możliwość odliczenia części składki zdrowotnej (aż do 12 900 zł rocznie).
Minusy: Brak kwoty wolnej od podatku. Płacisz podatek od każdej złotówki zarobionej w roku.
2. Skala podatkowa (12% i 32%)
Plusy: Do 120 tys. zł dochodu podatek wynosi tylko 12%. Możesz korzystać z kwoty wolnej od podatku (30 tys. zł).
Minusy: Jeśli przekroczysz 120 tys. zł dochodu, wpadasz w drugi próg (32%), co może mocno uderzyć po kieszeni. Składki zdrowotnej nie można odliczyć.
3. Ryczałt (14% dla psychologów i psychoterapeutów
Plusy: Prowadzisz uproszczoną księgowość, ponieważ płacisz podatek od przychodu, a nie dochodu i nie interesują Cię koszty. Jeśli nie masz dużych wydatków (np. na wynajem gabinetu), to może być super opcja.
Minusy: Brak możliwości odliczenia kosztów, więc jeśli ponosisz duże wydatki, może się to nie opłacać.
Składka zdrowotna – czyli dodatkowy „podatek” dla ZUS-u
Oprócz podatku dochodowego musisz płacić także składkę zdrowotną. I tutaj zaczyna się zabawa…
Podatek liniowy – składka to 4,9% dochodu. Zaletą w tej formie opodatkowania, jest to, że w znacznej części można w rozliczeniu rocznym odliczyć składkę zdrowotną do ustalonego limitu. Ustawowy limit odliczenia wynosi 12 900zł. Mówiąc wprost, tyle dodatkowo w rozliczeniu rocznym możesz zaliczyć w tzw. koszty.
Skala podatkowa – składka to 9% dochodu i… nic nie odliczysz od podatku. Ustawodawca nie jest w tej kwestii sprawiedliwy, ale jak widać. W jednej formie pozwala na kwotę wolną, a zabrania odliczeń składki zdrowotnej.
Ryczałt ewidencjonowany – tutaj składka zależy od przychodu:
Do 60 tys. zł – 461,66 zł miesięcznie
60–300 tys. zł – 769,43 zł miesięcznie
Powyżej 300 tys. zł – 1348,97 zł miesięcznie
Uwaga na pułapkę ryczałtu! Jeśli w trakcie roku przekroczysz próg 60 tys. zł przychodu, musisz dopłacić różnicę w składkach za wcześniejsze miesiące. Czyli, jak w maju przekroczysz 60 tys zł przychodu, to wtedy od stycznia do kwietnia musisz dopłacić: 769,43-461,66 = 307,77zł, a to musisz pomnożyć razy 4 miesiące. Mówiłem, ze trzeba uważać? 😉 O tym wielu przedsiębiorców dowiaduje się… po fakcie.
3. Która forma opodatkowania jest najtańsza?
Założenia
Przyjmijmy następujące założenia:
Przychód: 15 000 zł/miesiąc
Koszty: 2 000 zł/miesiąc
Składki społeczne: 1773,96 zł/miesiąc
| Podatek liniowy | Ryczał 14% | Skala podatkowa | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Przychód | 180 000,00 | Przychód | 180 000,00 | Przychód | 180 000,00 | ||
| Koszty | 24 000,00 | Koszty | 0,00 | Koszty | 24 000,00 | ||
| Dochód przed opodatkowaniem | 156 000,00 | Dochód przed opodatkowaniem | 0,00 | Dochód przed opodatkowaniem | 156 000,00 | ||
| Składki społeczne* | 21 287,52 | Składki społeczne* | 21 287,52 | Składki społeczne* | 21 287,52 | ||
| Składka zdrowotna | 6 600,91 | Składka zdrowotna | 9 366,84 | Składka zdrowotna | 12 124,12 | ||
| Podatek | 24 341,20 | Podatek | 22 219,75 | Podatek | 23 600,00 | ||
| Suma obciążeń | 52 229,63 | Suma obciążeń | 52 874,11 | Suma obciążeń | 57 011,64 | ||
| Odliczenie składki zdrowotnej | 6 600,91 | Odliczenie składki zdrowotnej | 4 683,42 | Odliczenie składki zdrowotnej | 0,00 | ||
| Obciążenie podatkowe | 45 628,72 | Obciążenie podatkowe | 48 190,69 | Obciążenie podatkowe | 57 011,64 | ||
Jaką formę opodatkowania wybrać jako psycholog?
Powyższe wyliczenia zwierają w sobie dane roczne, żeby móc sprawdzić, która z forma opodatkowania będzie najtańsza.
Po przeprowadzeniu obliczeń widać, że najkorzystniejszy w tym przypadku jest podatek liniowy. Ryczałt wypada nieźle, ale tylko wtedy, gdy masz niskie koszty. Skala podatkowa? Opłaca się tylko, jeśli Twoje dochody nie przekraczają 120 tys. zł rocznie. Pamiętaj, że dla każdej działalności będą inne wyliczenia.
Twoje dochody nie przekraczają 120 tys. zł rocznie. Pamiętaj, że dla każdej działalności będą inne wyliczenia.
Wniosek: Jeśli masz niskie koszty i pracujesz w wielu miejscach – ryczałt może być OK. Jeśli masz duże koszty – skala podatkowa może mieć sens. A jeśli Twoje zarobki są wysokie i wolisz stabilność – podatek liniowy jest bezpiecznym wyborem.
Które koszty są bezpieczne w działalności psychologa, znajdziesz w moim wcześniejszym artykule.
* składki społeczne w pełnym wymiarze dotyczą tylko tych działalności, które trwają już ponad 2 lata
4. Podsumowanie – jak nie przepłacić?
Podatki bywają skomplikowane, ale mam nadzieję, że teraz wiesz, którą opcję wybrać lub chociaż wiesz, czego unikać.
A jeśli masz wątpliwości i chcesz, żebym zrobił dla Ciebie indywidualne wyliczenia – śmiało napisz do mnie! Na zmianę formy opodatkowania masz czas do 20 lutego 2025.
Z księgowym pozdrowieniem,
Adam
